نور علم و معرفت  و افزایش قدرت حافظه :هر کس با ایمان این آیات را در اول روز پنج شنبه در ظرف پاک به مشک و زعفران با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بنویسد و آن را از آب چاهی که شیرین باشد بشوید ( همین آب لوله کشی ) و در شب از آن آب بخورد و روز را روزه دارد وسه روز یا پنج روز بدین دستور عمل کند قدرت حافظه او زیاد شود و نور علم و معرفت در دل او به ظهور آید . آیات ۱ الی ۵ سوره بقره :

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ الم  ﴿1﴾ ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ ﴿2﴾ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ ﴿3﴾ والَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ﴿4﴾ أُوْلَئِكَ عَلَى هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ  ﴿5﴾

   منبع : خواص آیات قرآن کریم ص ۱۹

  قوت حافظه :هر کس آیه ۲۸۵ سوره بقره ( امن الرسول ) را بر ظرف پاکی با زعفران بنویسد و با آب چاه ( آب چاه همین آبهای درون لوله هاست که تصفیه شده نیز می باشد ) شسته هرصبح ناشتا بیاشامد قوت حافظه اش باذن الله بسیار خوب خواهد شد .

آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ وَمَلآئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُواْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ

 منبع : کشکول سیاح ج ۲ ص ۲۵۲

 جهت آسان شدن امور:اگر کسی این پنج اس مبارک و شریف یعنی اَلْمُصَوِّرُ اَلْمُبْدِئُ‏  اَلْمُعِيدُ اَلْمُحْیُ اَلْمُمِيتُ را چهل روز و هر روز ۱۷۴۰مرتبه بخواند اگر طالب علم باشد عالم می گردد و اگر فهم و عقل و ادراک خواهد او را فهم و عقل و ادراک بخشد و هیچ چیز بر او مشکل نگردد .  منبع : بحر الغرائب ص ۳۶

 زیادی فهم و حفظ و علم :هر کس با ایمان آیات فوق را با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بنویسد در روز دوشنبه و با خود نگاه دارد فهم و حفظ و علم او زیاد شود آیات ۱ الی ۵ سوره علق :

اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ  ﴿1﴾ خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ  ﴿2﴾  اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ ﴿3﴾ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ﴿4﴾ عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿5﴾

منبع : خواص آیات قرآن کریم ص ۲۱۴

  دعا برای حفظ کردن هر آنچه که می شنوی :مرحوم کفعمی می گوید : ابن فهد در عُدَّة خویش نقل کرده است که پیامبر اکرم صل الله علیه و آله به حضرت علی علیه السلام فرمود : اگر می خواهی هر آنچه را که می شنوی حفظ کنی بعد از هر نماز بگو :

سُبْحَانَ‏ مَنْ‏ لَا يَعْتَدِي‏ عَلَى‏ أَهْلِ‏ مَمْلَكَتِهِ سُبْحَانَ مَنْ لَا يَأْخُذُ أَهْلَ الْأَرْضِ بِأَلْوَانِ الْعَذَابِ سُبْحَانَ الرَّءُوفِ الرَّحِيمِ  اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي فِي قَلْبِي نُوراً وَ بَصَراً وَ فَهْماً وَ عِلْماً إِنَّكَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ

 منبع : جنة الامان ( المصباح ) ص ۱۹۸

 برای زیاد شدن حافظه:

برای زیاد شدن حافظه بر روی نان خشک این آیات را به این ترتیب بنویسد

روز شنبه : لا اله الا الله الملک الحق المبین - روز یکشنبه : رب زدنی علما و فهما  - روز دوشنبه : سنقرئک فلا تنسی  - روز سه شنبه : انه یعلم الجهر و ما یخفی

روز چهارشنبه : لا تحرک به لسانک لتعجل به  - روز پنج شنبه : ان علینا جمعه و قرآنه  - روز جمعه : فاذا قرآناه فاتبع قرآنه

و هر روز صبح ناشتا آن را بخورد مجرب است. منبع : حاشیه خلاصة الاذکار / نسخه خطی

  برای ازدیاد فهم و حافظه :این آیات رابر ظرف چینی نوشته و بخورد برای ازدیاد فهم و حافظه  بارها آزمایش شده است :

الرحمن آیات 1 الی 5 الرَّحْمَنُ ﴿1﴾ عَلَّمَ الْقُرْآنَ ﴿2﴾ خَلَقَ الْإِنسَانَ ﴿3﴾ عَلَّمَهُ الْبَيَانَ ﴿4﴾ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ  ﴿5﴾

قیامت آیات 17 الی 19  إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ ﴿17﴾ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ ﴿18﴾ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ ﴿19﴾

 بروج آیات 21 و 22 بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَّجِيد ٌ﴿21﴾  فِي لَوْحٍ مَّحْفُوظٍ ﴿22﴾ اعلی آیه 6 سَنُقْرِؤُكَ فَلَا تَنسَى ﴿6﴾

علق آیات 3 الی 5  اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ ﴿3﴾ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ﴿4﴾ عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿5﴾

 بعضی از علما این عمل را نسبت به فرزندی که قرآن را نمی توانست حفظ کند انجام دادند و از برکت این آیات آن فرزند علامه زمان خود شد .منبع : خزینة الفواید ص 201

 زیاد شدن حافظه :هر کس با ایمان خواهد قوت حافظه او زیاد گردد و سخن های دقیق را نیک فهم کند و حکمت بر او دل گشاده و جاری گردد باید که سه روز روزه دارد که اول آن پنج شنبه اول ماه باشد بعد این ایات را بر ظرف آبگینه با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بنویسد وبه آب باران بشوید و هر روز پیش از طلوع آفتاب قدری از آن آّب بخورد مقصود اوحاصل گردد و حافظه اش به حول و قوه الهی قوی گردد آیات ۵۱ الی ۵۵ سوره قصص :

وَلَقَدْ وَصَّلْنَا لَهُمُ الْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ﴿51﴾الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ مِن قَبْلِهِ هُم بِهِ يُؤْمِنُونَ﴿52﴾وَإِذَا يُتْلَى عَلَيْهِمْ قَالُوا آمَنَّا بِهِ إِنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّنَا إِنَّا كُنَّا مِن قَبْلِهِ مُسْلِمِينَ ﴿53﴾

أُوْلَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُم مَّرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ﴿54﴾ وَإِذَا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ وَقَالُوا لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ لَا نَبْتَغِي الْجَاهِلِينَ ﴿55﴾

 منبع : خواص آیات قرآن کریم  ص ۱۲۴

  جهت صفای ذهن و فهم مطالب : هر روز در وقت صبح ناشتا صد مرتبه  لا اله الّا انت یا ربّ کُلِّ شی ءٍ وَ وارِثَهُ  به جهت صفای ذهن و فهم مطالب غامضه موثر است

 منبع : گوهر شب چراغ ج ۲ ص ۱۵۵

 برای افزایش هوش : آیه زیر را در ظرف چینی نوشته با شربت لیمو شسته بخورد تا هفت روز چنین کند بسیار باهوش خواهد شد .مجرب است آیه ۱۲ سوره یس

إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي الْمَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ وَكُلَّ شَيْءٍ أحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ

منبع : خزینة الفوائد ص ۲۰۱

 پیدا شدن زن صالحه :چون کی این دو آیه را با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بنویسد و با خود دارد ٬ اگر عزب ( مجرد ) باشد زوجه صالحه ای او را پیدا شود .و اگر کسی فراموش کار بود ٬ حافظه او زیاد شود و اگر کسی بیمار بود ٬ شفا یابد و اگر کسی درویش باشد توانگر شود .آیات ۱۳۱و ۱۳۲ سوره طه :

وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَى ﴿۱۳۱﴾ وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى ﴿۱۳۲﴾

 منبع : خواص آیات قرآن کریم ص ۱۰۹

 جهت زیاد شدن حافظه :چون کسی خواهد که قدرت حافظه او زیاد شود ٬ این آیه را بر نیم مثقال کندر با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بخواند و سپس آن را با هم وزن خود با شکر یا عسل مخلوط و ممزوج کند ٬ هر روز صبح ٬ ناشتا کمی از آن بخورد مقصود او حاصل شود و حافظه اش قوی گردد و آنچه را بخواهد یاد گیرد و به خاطر سپارد ٬ بزودی یاد می

گیرد .آیات ۲۷ و ۲۸ سوره لقمان :

 وَلَوْ أَنَّمَا فِي الْأَرْضِ مِن شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِن بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَّا نَفِدَتْ كَلِمَاتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿۲۷﴾ مَّا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ ﴿۲۸﴾

 منبع : خواص آیات قرآن کریم ص ۱۲۷

 

 

دعاهایى به جهت زیاد شدن حافظه

۱ – سوره الرحمن را تا فباى آلاء ربکما تکذبان هر روز بعد از نماز صبح بخواند.

2 – مرحوم شیخ بهائى در کتاب تهذیب فرموده است به جهت زیادتى حافظه این دعا را بخواند.

اللهم ارزقنى فهم النبیین و حفظ المرسلین و الهام الملائکه المقربین آمین یا رب العالمین .

3 – بعد از هر نماز این دعا را بخواند مجرب است .

سُبْحانَ مَنْ لایَعْتَدى عَلى اَهْلِ مَمْلَکَتِهِ سُبْحانَ مَنْ لا یَاْخُذُ اَهْلَ الاَْرْضِ بِاَلْوانِ الْعَذابِ سُبْحانَ الرَّؤُفِ الرَّحیمِ اَللّهُمَّ اجْعَلْ لى فى قَلْبى نُوراً وَ بَصَراً وَ فَهْماً وَ عِلْماً اِنَّکَ عَلى کُلِّ شَى ءٍ قَدیرٌ

4 – جهت قوت حافظه هر روز ده مرتبه بگوید:

ففهمناها سلیمان و کلا آتینا فهما و علما و سخرنا مع داود الجبال یسبحن  و الطیر و آله اکرمنى بالفهم و الحفظ و الخیر یا قاضى الحاجات و صل على محمد و آله اجمعین .

5 – هر روز صبح قبل از آن که با کسى سخن بگوید این جمله را بخواند:

یا حى یا قیوم فلا یفوت شى ء علمه و لا یئوده .

6 – هر روز بعد از نماز نافله صبح بگوید:

اللهم لا تنسنى ما آقرء فى یوم هذا فانک قلت سنقرئک فلا تنسى .

7 – هر کس چیزى را فراموش کند دست خود بر پیشانى گذارد و بگوید:

أَنسَانِیهُ الشَّیْطَانُ

8– در حدیث سلمان فارسى (رضى اللّه عنه ) آمده است که رسول خدا (ص) فرموده است :

هر کس آیة الکرسى را با زعفران بر کف دست راست خود بنویسد و آن را با زبان بلیسد و هفت نوبت چنین کند هرگز چیزى را فراموش ننماید.

9 – پنج چیز است که حافظه را زیاد مى کند و بلغم را از بین مى برد:

یک – مسواک زدن ؛ دو – روزه گرفتن ؛ سه – قرائت قرآن نمودن ؛ چهار – عسل خوردن ؛  پنج – کندر جویدن .

10– قبل از مطالعه این جملات را بخواند: 

اللهم اخرجنى من الظلمات الوهم و اکرمنى بنور الفهم اللهم افتح علینا ابواب رحمتک و انشر علینا خزائن علومک برحمتک یا ارحم الراحمین .

11 – مردى از شیعیان توسلات و ختم ها انجام داده که حضرت زهرا سلام اللّه علیه را در خواب ببیند و تقاضاى حافظه کند. شبى در عالم خواب حضرت زهرا سلام اللّه علیه را که در پشت پرده اى قرار داشت مشاهده نمود تقاضایش را پرسید. عرض کرد کم حافظه هستم و به شما ملتجى مى باشم . فرمود: از این پس وضو را با آن نیم گرم بگیر، زیرا آب سرد جهت حافظه شما خوب نیست . آن مرد به دستور حضرت عمل نموده حافظه اش قوت گرفت .

12 – کسى که مى خواهد حافظه اش زیاد شود مسواک کند و روزه بگیرد و قرآن بخواند مخصوصا آیة الکرسى را و ناشتا ۲۱ عدد مویز با هسته سرخ بخورد زیرا جهت فهم و حفظ ذهن مفید خواهد بود. نافع خوردن حلوا و گوشت نزدیک گردن و عسل و عدس و کندر مى باشد.

13 – هر روز هفت مثقال مویز ناشتا بخورد و همچنین هر روز با غذا خردل میل نماید.

14 – جهت حافظه شیخ کفعمى فرماید: مویز و سعد کوفى و زعفران را با هم کوبیده و مخلوط کرده ناشتا بخورد.

15 – قرنفل و کندر خوب کوبیده تا نرم شود هر روز قدرى ناشتا بخورد. 

16 – از زیاد خوردن سردى بپرهیزد مانند ماست و برنج و امثال آن و خوردن آب زیاد.

17 – شیر حافظه را زیاد مى کند و خوردن شیرینیجات و گوشت و عدس و عسل مخصوصا ناشتا خوردن انار با لیله آن .

18 – مربى آویشن که با شکر درست شده باشد و همچنین خوردن اسطوخدوس جهت حافظه مفید است .

19 – دائم الوضو بودن و رو به قبله نشستن و به صورت علما نگاه کردن و به عبادت مشغول بودن و اطاعت پدر و مادر نمودن و روزه داشتن و خوردن انگور و گرمى جات به طور عموم و خوردن آب کم و خوردن غذاى کم جهت زیادى حافظه موثر است .

20 – از پیغمبر اکرم صلى اللّه علیه و آله است که پنج چیز حافظه را قوى گرداند :

یک – شیرینى ؛ دو – گوشت نزدیک گردن ؛ سه – عدس ؛ چهار – نان سرد؛ پنج – خواندن آیة الکرسى .

21  -از حضرت علی (ع) نقل  شده است که فرموده اند: سعد کوفی + عسل+ زعفران, که زعفران و سعد را جدا کوبیده و آرد کند و هر دو را با هم مخلوط و در عسل بریزی و خوب حل کنید و روزی سه مثقال ناشتا بخورید.حافظه به قدری قوی شود که احساس میکنید جادوگر شده اید.

چه کار و دعایی باعث افزایش همت و تمرکز و حافظه می شود

 در کتاب شریف مفاتیح‏الجنان در فصل اول از باب اول که درباره تعقیبات است این دعا را نقل نموده است و مى‏گوید: این دعا را پیغمبر(ص) به امیرالمؤمنین(ع) براى حافظه تعلیم نمود: «سبحان من لایعتدى علی اهل مملکته ، سبحان من لایأخذ اهل الارض بالوان العذاب، سبحان الرؤوف الرحیم، اللهم اجعل لى فى قلبى نورا و بصرا و فهما و علما انک على کل شى‏ء قدیر». و در کتاب باقیات صالحات که در حاشیه مفاتیح‏الجنان و در بعضى از چاپ‏هاى اخیر در پایان مفاتیح چاپ شده است در اواخر باب پنجم از کتاب «مجتنى» سیدبن طاوس نقل مى‏کند که براى احیاى قلب این دعا را سه بار بخواند: «یا حى یا قیوم یا لااله الا انت اسئلک أن تحیى قلبى اللّهم صل على محمد و آل محمد». و در باب ششم مى‏گوید: نوزدهم و نیز در خلاصه الاذکار است که در وقت مطالعه بخواند: «اللهم اخرجنى من ظلمات الوهم و اکرمنى بنور الفهم اللّهم افتح علینا ابواب رحمتک و انشر علینا خزائن علومک برحمتک یا ارحم الراحمین». و در شماره سى و نهم: ... مؤلف گوید که کسى که مى‏خواهد حافظه‏اش زیاد شود مسواک کند و قرآن بخواند و خصوص آیه‏الکرسى و استمرار خوردن مویز در ناشتا، به خصوص اگر سرخ و بیست و یک دانه باشد، براى فهم و ذهن و حافظه نافع است خوردن حلوا و گوشت نزدیک گردن و عسل و عدس نیز مورث حفظ است ... و هر روز بعد از نماز صبح پیش از آنکه تکلم کند بگوید: «یا حى یا قیّوم فلا یفوت شیئا علمُه و لایؤده ...» و اجتناب کند از چیزهایى که سبب نسیان مى‏شود و آن ... و کثرت معاصى و کثرت هموم و احزان در امر دنیا و کثرت اشتغال و علائق و ... است. در کتاب شریف کافى نیز از امام معصوم نقل شده است که از خدا بخواه که عقل تو را قوى بگرداند و از خدا طلب فهم و درک نما V}(بحارالانوار، ج 1، ص 224 روایت 17 روایت عنوان بصرى){V علاوه بر دعاها و امور ذکر شده بطور کلى به دست مى‏آید که امور معنوى و عبادى براى تقویت قواى ذهنى مؤثر است و امور گناه و مکروه براى قواى ذهنى و عقلى مضر است. آنچه در مورد تقویت حافظه و هوش از کتب روایی و ادعیه بیان شد، علت تامه محسوب نمی شود. بعضی از عوامل مربوط به هوش و حافظه در اختیار ما نیست و مربوط به عوامل ژنتیکی و وراثتی است. به عبارت دیگر هوش و حافظه و استعداد هر انسانی برآیندی از عوامل متعدد وراثتی و محیطی است که بعضی از این عوامل در اختیار ماست. از قبیل آنچه در بالا گفته شد و بعضی از آنها از حوزه اختیار انسان خارج است مانند نقش عوامل ژنتیکی اجداد گذشته. بنابراین توقع نداشته باشید که با انجام کارهای فوق که قطعا مؤثر هستند معجزه ایجاد شود که ناگهان بهره هوشی شما از 90 به 130 ارتقاء پیدا کند و اگر این چنین نشد اعتقاد به این توصیه هایی که معصومین کرده اند کم شود. بنابراین همان طور که یک فردی که مثلا 170 سانتی متر است نمی شود قد او را به 190 ارتقاء داد. همین طور هوش 100 را نمی توان به 120 ارتقاء داد. بله، یک فرد با 170 سانتی متر قد را می توان از طریق ورزش و تغذیه سالم تقویت کرد تا کارآیی بهتری داشته باشد. یک هوش با نمره 100 را می توان تقویت کرد تا کارآمدتر باشد. البته در یک دوره هایی از رشد مثل دروان جنینی و سال های اولیه زندگی کودک می توان براساس یک برنامه صحیح تغذیه مادر و همچنین تغذیه کودک و علاوه بر آن غنی کردن محیط رشد کودک با فراهم کردن محرک های سالم محیطی، حتی بهره هوشی را افزایش داد ولی در دوران جوانی و میان سالی باید بیشتر به این فکر بود که موانع کارآیی هوش را حذف کرد و عوامل شکوفایی و قابلیت ها را فراهم نمود تا آنچه دست آفرینش در خلقت انسان تعبیه کرده است به منصه ظهور رساند و این روایات و توصیه ها بیشتر ناظر به همین مسائل است. ولی آنچه روانشناسان درباره حافظه و تقویت آن گفته اند آن است که می توان با استفاده از راهکارهای زیر به تقویت حافظه پرداخت. 1. تقطیع : یعنی حروف را به قطعه های واژه ای و قطعه های واژه ای را به قطعه های عبارتی دسته بندی کردن از طریق تقطیع می توان حروف یا ارقام را به قطعه های معنادار تبدیل کرده و ظرفیت حافظه ی خود را افزایش داد مثلا زنجیره ی عددی 83 - 619 - 2177 - 149 را به زنجیره ی 1492 - 1176 - 1983 (که سالهای میلادی است ) تبدیل نموده و حافظه ی خود را افزایش می دهیم . 2. معنادار کردن : این روش بهتر از هر شیوه دیگر به حافظه کمک می کند و هر چه معنا عمیق تر یا با جزئیات بیشتری رمزگردانی شود, مطلب بهتر به یاد می ماند. بنابراین وقتی می خواهید نکته ای را از کتابی به خاطر بسپارید احتمال یادآوری آن در صورتی بیشتر است که توجه خود را بیشتر بر معنای آن مطلب متمرکز کنید تا بر واژه ها. هر چه عمیق تر و کامل تر به معنا توجه کنید بهتر آن را به یاد خواهید آورد. 3. سازماندهی : با سازماندهی مطالب به راحتی می توان مطالب را یاد گرفت , حفظ کرد و سپس به یاد آورد. یعنی برای یادگیری و حفظ موضوع و مطلبی که دارای زیر مجموعه و زیرشاخه های متعدد و متکثری است آن را در یک سلسله مراتبی منطقی قرار داده و از کل به جزئ و از بالا به پائین به زیرشاخه های جزئی تر تقسیم نموده و به خاطر خود بسپارید. 4. بافت : ما معمولا مطالبی را که می آموزیم در یک شرایط زمانی , مکانی و... خاصی یاد می گیریم این مجموعه شرایط حاکم بر فضای یادگیری را بافت می گویند ما وقتی می توانیم به آسانی مطالب را بازیابی کنیم که بافت حاکم بر بازیابی را همان بافتی قرار دهیم که در زمان یادگیری و وقوع آن وجود داشته است مثلا اگر قرار باشد شما نام همکلاسیهای دوران راهنمایی خود را بیاد آورید, با گردشی در راهروهای مدرسه ای که دوره ی راهنمایی را در آن گذرانیده اید بازیابی اسامی دوستان همکلاسی را آسان تر می توانید انجام دهید. 5. روش پس ختام : این روش که توانایی دانشجو را در به خاطر سپردن مطالب کتابهای درسی کمک می کند به روش پس ختام معروف است که نام این روش متشکل از حروف اول شش مرحله ی آن است . 1. پیش خوانی 2. سؤال کردن 3. خواندن 4. تفکر 5. از حفظ کردن 6. مرور کردن . توضیح : فرض کنید می خواهید مطلبی از یک کتاب را به خاطر بسپارید و سپس بازیابی کنید ابتدا با پیش خوانی یک برداشت کلی از موضوعات مهم انجام می دهید. این نوع پیش خوانی باعث می شود که مطالب مهم فصل را شما سازمان دهی کنید (همان طور که قبلا گذشت ) در مرحله ی دوم و سوم : دانشجو باید درباره ی هر بخشی سؤالهایی طرح کند و در مرحله ی خواندن (سوم ) باید هر بخش را به قصد پاسخ دادن به سئوالهای طرح شده بخواند. در مرحله ی چهارم به دانشجو گفته می شود که هنگام خواندن , ساختن سؤال ها و ایجاد ارتباط بین دانسته های خود درباره ی مطلب فکر کن که در واقع دانشجو به مطالب خوانده شده معنا دهی می کند. سپس در مرحله پنجم و ششم یعنی در مراحل از حفظ گفتن و مرور کردن دانشجو باید سعی کند واقعیتهای اصلی مطالب را که خوانده بیاد آورد و به سئوالهایی که خود طرح کرده , پاسخ دهد. علاوه بر آنچه گفته شد عوامل زیر نیز در تقویت حافظه مؤثر است . 1. تقویت تمرکز و دقت . 2. کاهش اضطراب و کسب آرامش بویژه هنگام مطالعه . 3. تأمین نیازهای طبیعی و فیزیولوژیکی (تغذیه ی مناسب , ورزش , رعایت بهداشت ) 4. کاهش اشتغالات ذهنی 5. یاد خدا (انجام امور عبادی بویژه نماز اول وقت , قرائت قرآن و ادعیه ) 6. استفاده بیشتر از مواد حاوی گلوکز (مثل خرما, عسل و شیرینی جات طبیعی ). مواد دارای کلسیم و فسفر و ویتامینهای D مانند: لبنیات , روغن ماهی , C پرتقال , گوجه فرنگی , B سبوس گندم , سبزیجات تازه A هویج , جگر. 7. تمرین و تکرار مطالب (خیلی مهم است ). 8. بعد از هر 45 دقیقه مطالعه حدود 10 دقیقه استراحت کنید. 9. تمرینات تنفسی برای انجام این تمرین کافی است در حالت ایستاده یا درازکش ریه را از هوا پر نموده و با آرامش بازدم را انجام دهید.

برگرفته از پرسمان